4 συμβουλές για να βοηθήσετε ένα άτομο με κατάθλιψη που βρίσκεται σε άρνηση

Άρθρο γραμμένο από τη Margaux Damain, αρθρογράφο με εξειδίκευση στην ψυχική υγεία και την επιστημονική εκλαΐκευση. Το παρόν άρθρο έχει γραφτεί με βάση το θεσμικό και υγειονομικό πλαίσιο της Γαλλίας. Για τις ανάγκες της ελληνικής έκδοσης, έχουν προστεθεί διευκρινιστικές σημειώσεις που αφορούν την ελληνική πραγματικότητα από τη μεταφράστρια, Αναστασία Χαριτίδου.

Πώς να βοηθήσετε ένα άτομο με κατάθλιψη που βρίσκεται σε άρνηση; Τι να πείτε σε ένα άτομο με κατάθλιψη που δεν θέλει βοήθεια; Πώς να προστατευτείτε ως φροντιστής; Γιατί ένας άνθρωπος με κατάθλιψη βρίσκεται σε άρνηση;

Αν θέτετε στον εαυτό σας αυτά τα ερωτήματα, βρίσκεστε στο σωστό μέρος.

Σε αυτό το άρθρο:

Πώς να βοηθήσετε ένα άτομο σε άρνηση;
Τι δεν πρέπει να λέτε ή να κάνετε
Τι να κάνετε σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης;
Πώς να μην εξαντληθείτε με έναν άνθρωπο με κατάθλιψη;
Γιατί ένας άνθρωπος με κατάθλιψη βρίσκεται σε άρνηση;
Τι είναι η κατάθλιψη;
✅ Οι σύνδεσμοι είναι ενεργοί για να σας επιτρέψουν να μεταβείτε απευθείας στο μέρος που σας ενδιαφέρει.

Πώς να βοηθήσετε ένα άτομο με κατάθλιψη που βρίσκεται σε άρνηση;

Η βοήθεια προς ένα άτομο με κατάθλιψη που βρίσκεται σε άρνηση απαιτεί υπομονή, μια μη επικριτική προσέγγιση και κατανόηση της νόσου. Με άλλα λόγια, πρέπει να προχωρήσετε σταδιακά για να μην φέρετε τον άλλον σε δύσκολη θέση. Διαφορετικά, κινδυνεύετε να χάσετε την εμπιστοσύνη του και τότε θα είναι πιο δύσκολο να τον βοηθήσετε.

Υπάρχει ωστόσο μια σημαντική εξαίρεση στον κανόνα ⚠️

Εάν το άτομο εμφανίζει αυτοκτονικό ιδεασμό, έντονη σύγχυση ή παραλήρημα, ή συμπεριφορά που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τον εαυτό του ή τους άλλους, είναι απαραίτητο να αναζητηθεί άμεσα βοήθεια.

Σε περιπτώσεις άμεσου κινδύνου, καλέστε:

112 (Ευρωπαϊκός αριθμός έκτακτης ανάγκης – λειτουργεί σε όλες τις χώρες της ΕΕ)
166 (ΕΚΑΒ – επείγουσα ιατρική βοήθεια στην Ελλάδα)

Για υποστήριξη σε περιπτώσεις αυτοκτονικού ιδεασμού (χωρίς άμεσο επείγον):

1018 (Εθνική Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία – 24/7)

Η έγκαιρη παρέμβαση μπορεί να είναι καθοριστική.Σε αυτή την περίπτωση, δεν περιμένετε να έχετε τη συγκατάθεση του ατόμου, διότι η ζωή του κινδυνεύει. Η απόφαση δεν είναι εύκολη, αλλά είναι προτιμότερο να πάρετε το ρίσκο να σας κακίσει το άτομο εκείνη τη στιγμή, παρά να τεθεί σε κίνδυνο.

Αντιθέτως, εάν έχετε τη δυνατότητα να είστε σε διάλογο, ακολουθούν 4 συμβουλές για να βοηθήσετε έναν άνθρωπο με κατάθλιψη.

Συμβουλή 1: Ενημερωθείτε όσο το δυνατόν περισσότερο

Υπάρχουν πολλά στερεότυπα γύρω από την κατάθλιψη. Για παράδειγμα, η κατάθλιψη δεν είναι έλλειψη θέλησης, όπως μπορεί να πιστεύουν ορισμένοι. Είναι μια ασθένεια που αλλοιώνει βαθιά τον εγκέφαλο και το κίνητρο.

Με το να ενημερωθείτε στο μέγιστο, θα έχετε περισσότερη ενσυναίσθηση. Θα έχετε περισσότερες πιθανότητες να βρείτε τις σωστές λέξεις και τη σωστή στάση απέναντι στην κατάθλιψη ενός οικείου προσώπου.

Συμβουλή 2: Ξεκινήστε τον διάλογο απαλά

Έχετε νιώσει ήδη ανυπομονησία απέναντι στο άτομο που περνάει κατάθλιψη; Είναι φυσιολογικό! Μην νιώθετε ενοχές.

Να θυμάστε όμως ότι ο άλλος βιώνει τα συναισθήματα με δυσανάλογο τρόπο. Αυτό που για εσάς δεν είναι τίποτα σπουδαίο, βιώνεται πολύ άσχημα από τον άλλον. Με άλλα λόγια, μην εκνευρίζεστε, να είστε υπομονετικοί, διαφορετικά κινδυνεύετε να απωθήσετε το άτομο και να χάσετε την εμπιστοσύνη του.

7 τεχνικές για έναν διάλογο με ενσυναίσθηση

Ο στόχος είναι να οδηγήσετε τον άλλον να εκφράσει λεκτικά τη δυσφορία του, διότι αυτό είναι απαραίτητο για να συνειδητοποιήσει την κατάθλιψή του. Προσφέρετέ του έναν ασφαλή χώρο διαλόγου. Πώς; Ακολουθούν μερικές τεχνικές για να διευκολύνετε μια συζήτηση με καλή διάθεση 👇

Μιλήστε χρησιμοποιώντας το «Εγώ» για να αποφύγετε την κριτική
Θέστε ανοιχτές ερωτήσεις
Αναφερθείτε σε γεγονότα
Ακούστε προσεκτικά και πολύ (ενεργητική ακρόαση)
Αποενοχοποιήστε
Μιλήστε για τη δική σας εμπειρία
Πείτε στον άλλον ότι τον αγαπάτε

Εστίαση σε κάθε τεχνική

Το να μιλάτε με το «Εγώ» και να λέτε «Ανησυχώ που σε βλέπω όλη μέρα μόνο σου στο δωμάτιό σου» δεν έχει την ίδια αξία και δεν λέει το ίδιο πράγμα με το «Είσαι λυπημένος» ή «Απομονώνεσαι». Όταν λέτε «Είσαι λυπημένος», χρησιμοποιείτε το «εσύ» και ασκείτε κριτική στον άλλον. Παρά τις καλές σας προθέσεις, ο άλλος δεν σας έδωσε την άδεια να κρίνετε τη συμπεριφορά και την κατάστασή του. Μπορεί να το βιώσει ως εισβολή και να κλειστεί στον εαυτό του! Εστιάζοντας στον εαυτό σας και στα συναισθήματά σας («Ανησυχώ»), δείχνετε επιπλέον ότι ενδιαφέρεστε για τον άλλον, ότι επιθυμείτε να τον βοηθήσετε.

Επιπλέον, θα παρατηρήσετε ότι στη φράση «Ανησυχώ που σε βλέπω όλη μέρα μόνο σου στο δωμάτιό σου», αναφερόμαστε σε γεγονότα (το γεγονός ότι είναι όλη μέρα στο δωμάτιο). Η αναφορά σε γεγονότα είναι πιο δύσκολο να αμφισβητηθεί.

Στη συνέχεια, θέστε ανοιχτές ερωτήσεις. Σε αντίθεση με μια κλειστή ερώτηση (στην οποία απαντάμε με «ναι» ή «όχι»), η ανοιχτή ερώτηση βοηθά το άτομο που παρουσιάζει κατάθλιψη να αναπτύξει και να βάλει λέξεις στην κατάστασή του. Μην ονομάζετε την κατάθλιψη («Είσαι καταθλιπτικός»), κάτι που θα μπορούσε να απορριφθεί αμέσως από τον άλλον που δεν αντέχει την ιδέα να βρίσκεται σε τέτοια κατάσταση! Ακολουθούν μερικά παραδείγματα ανοιχτών ερωτήσεων: «Πώς νιώθεις;», «Για ποιους λόγους νιώθεις / λες / κάνεις αυτό;», «Τι σε κάνει να λες / σκέφτεσαι αυτό;», «Τι θα χρειαζόσουν;», κ.λπ.

Επίσης, μη διστάσετε να καθησυχάσετε τον άλλον εάν νιώθει ενοχές. Η ενοχή είναι συχνή στα άτομα με κατάθλιψη. Καθησυχάστε τον για το γεγονός ότι είναι φυσιολογικό να μην καταφέρνει πράγματα όταν περνάει δύσκολες στιγμές. Είναι φυσιολογικό να χρειάζεται βοήθεια σε αυτές τις στιγμές. Για να τον αποενοχοποιήσετε, μπορείτε επίσης να μοιραστείτε το δικό σας βίωμα (ή κάποιου οικείου). Το να δείχνετε εσείς οι ίδιοι τη δική σας ευαλωτότητα μπορεί να βοηθήσει τον άλλον να ανοιχτεί.

Τέλος, μπορείτε να υπενθυμίσετε στο άτομο, να του πείτε ότι το αγαπάτε και ότι είστε εκεί για εκείνο. Αυτό βοηθά στη δημιουργία ενός κλίματος εμπιστοσύνης και ασφάλειας.

Μιλώντας σε έναν άνθρωπο με κατάθλιψη: ένα παράδειγμα φράσης ⤵️

«Ανησυχώ για την υγεία σου, επειδή μου είπες την τελευταία φορά ότι δεν είχες πια ενέργεια και κίνητρο για να κάνεις δραστηριότητες που συνήθως σου δίνουν χαρά. Έχω την εντύπωση ότι είσαι πολύ λυπημένος και χαμένος αυτή τη στιγμή. Πώς νιώθεις;»

Συμβουλή 3: Δείξτε πολλή υπομονή

Εκτός από κατάσταση έκτακτης ανάγκης (αυτοκτονικές σκέψεις, παραλήρημα, επικίνδυνη συμπεριφορά), πρέπει να σεβαστείτε τον ρυθμό του ατόμου. Εάν βρίσκεται σε άρνηση, δεν είναι χωρίς λόγο. Είναι ένας μηχανισμός προστασίας απέναντι σε ένα συναισθηματικό σοκ που είναι πολύ οδυνηρό για εκείνον αυτήν την στιγμή.

Ο δρόμος της αποδοχής μπορεί να είναι μακρύς, επομένως μην εκνευρίζεστε, μην προσπαθείτε να πείσετε ούτε να αναγκάσετε τον άλλον να αναγνωρίσει τη δυσφορία του. Επιπλέον, αφιερώστε χρόνο για να τον βοηθήσετε. Τέλος, εάν νιώθετε ότι δεν αντέχετε άλλο, φροντίστε τον εαυτό σας και μιλήστε γι’ αυτό σε έμπιστα πρόσωπα ή ακόμα και στον προσωπικό σας γιατρό.

Συμβουλή 4: Ενθαρρύνετε το άτομο να ζητήσει θεραπεία

Πριν φτάσετε σε αυτό το στάδιο, έχετε αφιερώσει χρόνο για να συζητήσετε με το οικείο σας πρόσωπο. Το άτομο με κατάθλιψη μπόρεσε να βάλει λέξεις στην οδύνη του και αυτό σας δίνει την ευκαιρία να το ενθαρρύνετε να ζητήσει βοήθεια.

Για να ενθαρρύνετε έναν άνθρωπο με κατάθλιψη να ζητήσει θεραπεία, μπορείτε να του συμβουλεύσετε σε πρώτη φάση να επισκεφθεί τον προσωπικό του γιατρό (ή οποιονδήποτε γενικό ιατρό εμπιστεύεται). Αυτό θα επιτρέψει να γίνει ένας έλεγχος υγείας και να καθοδηγηθεί σωστά (θεραπεία, πορεία φροντίδας). Επιπλέον, αυτό μπορεί να είναι χρήσιμο εάν πιστεύετε ότι το άτομο που έχει κατάθλιψη είναι διστακτικό στο να επισκεφθεί ψυχολόγο ή ψυχίατρο σε πρώτη φάση.

Εάν το οικείο σας πρόσωπο καταλήξει να αναγνωρίσει την κατάθλιψή του, είναι ικανό να την εκφράσει και διατηρεί την ικανότητα ανάλυσής του, μπορείτε να το συμβουλεύσετε να υποστηριχθεί από έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας (ψυχίατρο ή ψυχολόγο).

Τι δεν πρέπει να λέτε ή να κάνετε σε ένα άτομο με κατάθλιψη

Ακολουθεί μια λίστα με πράγματα που δεν πρέπει να κάνετε, με τον κίνδυνο να επιδεινωθεί το πρόβλημα:

Να έρχεστε σε μετωπική αντιπαράθεση (εκτός περιπτώσεων έκτακτης ανάγκης)
Να κρίνετε το άτομο
Να υποτιμάτε την κατάστασή του
Να ακυρώνετε τα συναισθήματά του
Να νηπιαγωγοποιείτε/ αποδυναμώνετε το άτομο κάνοντας πράγματα αντί γι’ αυτό
Να χάνετε την υπομονή σας
Να κάνετε εκβιασμούς
Να στιγματίζετε επειδή δεν καταφέρνει να ξεπεράσει τα προβλήματά του
Να προκαλείτε ενοχές
Να δίνετε γενικές συμβουλές

Τούτου λεχθέντος, να θυμάστε: κάνετε ό,τι καλύτερο μπορείτε. Εάν νιώθετε ότι χάνετε την υπομονή σας, εάν είστε αβοήθητοι, εάν δεν αντέχετε άλλο, μιλήστε σε οικείους ή σε έναν επαγγελματία για να λάβετε συμβουλές.

Τι να κάνετε σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης;

Τα 5 σημάδια μιας κατάστασης έκτακτης ανάγκης

Μια ψυχιατρική επείγουσα κατάσταση απαιτεί γρήγορη δράση από την πλευρά σας. Σε αυτή την περίπτωση, πρέπει να καλέσετε:

112 (Ευρωπαϊκός αριθμός έκτακτης ανάγκης – λειτουργεί σε όλες τις χώρες της ΕΕ)
166 (ΕΚΑΒ – επείγουσα ιατρική βοήθεια στην Ελλάδα)

Πώς να αναγνωρίσετε μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης σε έναν άνθρωπο με κατάθλιψη;

🔎 Ακολουθούν 5 σημάδια που πρέπει να σας υποψιάσουν:

Το άτομο με κατάθλιψη εκφράζει αυτοκτονικές σκέψεις. Μια απόπειρα αυτοκτονίας είναι επίσης σήμα κινδύνου.
Παραληρεί (ιδέες καταδίωξης, ιδέες καταστροφής ή ανίατου…).
Παρουσιάζει επαναλαμβανόμενες κρίσεις άγχους.
Έχει επικίνδυνη συμπεριφορά προς τους άλλους και/ή προς τον εαυτό του (αυτοτραυματισμοί, για παράδειγμα).
Η κατάσταση της σωματικής του υγείας φθίνει: υποφέρει από ανορεξία, αδυνάτισμα, αφυδάτωση…

Αναγκάζοντας το οικείο σας πρόσωπο: ξεπερνώντας τις ενοχές

Όταν ένας άνθρωπος με κατάθλιψη βρίσκεται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, ο φροντιστής πρέπει μερικές φορές να πάρει τη δύσκολη απόφαση για μια αναγκαστική εξέταση ή νοσηλεία. Αυτή η πράξη είναι επιβεβλημένη.

Πώς όμως να αποδομήσουμε τις συχνές επιφυλάξεις απέναντι σε αυτή την αναγκαιότητα;

Το οικείο σας πρόσωπο αρνείται να λάβει θεραπεία

Το επιχείρημα «δεν θέλει» πρέπει να παραμεριστεί σε περίπτωση σοβαρής κρίσης. Σε αυτές τις στιγμές, το άτομο έχει χάσει την κρίση του. Η άρνησή του δεν είναι μια συνειδητή επιλογή, αλλά ένα σύμπτωμα της διαταραχής του. Η νοσηλεία του παρά τη θέλησή του δεν είναι επιλογή, αλλά υποχρέωση προστασίας για την αποφυγή μιας μοιραίας κατάληξης (όπως η αυτοκτονία).

Φοβάστε τη θεραπεία

Το επιχείρημα «φοβάμαι μήπως του δώσουν βαριά θεραπεία» δεν πρέπει να σας εμποδίσει να δράσετε γρήγορα. Πράγματι, όταν διακυβεύεται μια ζωή, η θεραπευτική προσέγγιση πρέπει να είναι χωρίς συμβιβασμούς. Εάν, για παράδειγμα, το οικείο σας πρόσωπο πάθαινε έμφραγμα, οι γιατροί θα του έδιναν βαριά θεραπεία σε πρώτη φάση, διότι η ζωή του κινδυνεύει. Το ίδιο συμβαίνει και με έναν άνθρωπο που βρίσκεται ένα βήμα πριν αυτοκτονήσει εκούσια ή ακούσια.

Φοβάστε την κακία του οικείου σας προσώπου

Αυτός ο φόβος σπάνια δικαιολογείται μακροπρόθεσμα. Η λήψη απόφασης από έναν τρίτο είναι συχνά ανακούφιση για το άτομο που υποφέρει. Επιτρέπει στο άτομο να διατηρήσει την εικόνα του (αποφεύγοντας την ντροπή του να πάει μόνο του στην ψυχιατρική) μεταφέροντας την ευθύνη στους άλλους. Μπορεί να υπάρξει θυμός αρχικά, αλλά συνήθως σβήνει μόλις επιστρέψει η πνευματική διαύγεια. Εάν η εχθρότητα επιμένει ακόμα και μετά την ανάρρωση, αυτό υποδηλώνει μια ψυχολογική ακαμψία που αξίζει και αυτή θεραπευτική υποστήριξη.

Φοβάστε τον κίνδυνο κατάχρησης κατά τη νοσηλεία

Στη Γαλλία, τα μέτρα στέρησης της ελευθερίας ρυθμίζονται αυστηρά. Εκτός από τον άμεσο κίνδυνο για τους άλλους, κάθε αναγκαστική νοσηλεία απαιτεί την από κοινού επικύρωση πολλών επαγγελματιών υγείας και, σε ορισμένες περιπτώσεις, τη συμμετοχή του οικογενειακού περιβάλλοντος. Αυτή η διαδικασία πολλαπλής επικύρωσης αποσκοπεί στον περιορισμό του κινδύνου λάθους ή κατάχρησης. Η παρέμβασή σας εντάσσεται, επομένως, σε ένα θεσμικά ελεγχόμενο πλαίσιο προστασίας.

Στην Ελλάδα, η αναγκαστική νοσηλεία ρυθμίζεται επίσης από αυστηρό νομικό πλαίσιο, αλλά μέσω διαφορετικής διαδικασίας. Συγκεκριμένα, απαιτείται εισαγγελική εντολή, αξιολόγηση από δύο ανεξάρτητους ψυχιάτρους και τελική επικύρωση από δικαστήριο. Η οικογένεια μπορεί να κινητοποιήσει τη διαδικασία, αλλά δεν αποτελεί θεσμικό όργανο λήψης απόφασης. Η ύπαρξη δικαστικού ελέγχου και πολλαπλών επαγγελματικών γνωματεύσεων λειτουργεί ως βασική δικλείδα προστασίας των δικαιωμάτων του ατόμου και περιορισμού του κινδύνου κατάχρησης.

Πώς να μην εξαντληθείτε δίπλα σε έναν άνθρωπο με κατάθλιψη;

Ορισμένοι φροντιστές εξαντλούνται προσπαθώντας να υποστηρίξουν τους αγαπημένους τους που πάσχουν από κατάθλιψη. Πώς μπορείτε να προστατεύσετε τον εαυτό σας από την επίδραση της κατάθλιψης ενός κοντινού σας προσώπου; Ποιοι πόροι υπάρχουν για τους συγγενείς ατόμων με κατάθλιψη;

Συμβουλή 1: Βρείτε στήριξη για εσάς

Δεν μπορούμε να υποστηρίξουμε κάποιον εάν οι ίδιοι βρισκόμαστε σε δυσκολία. Είναι όπως στο αεροπλάνο: πρέπει πρώτα να βάλετε τη δική σας μάσκα οξυγόνου πριν βοηθήσετε τους άλλους. Εάν το οικείο σας πρόσωπο αρνείται κατηγορηματικά να θεραπευτεί, εάν δεν αντέχετε άλλο, εάν είστε χαμένοι, τότε βρείτε την υποστήριξη που χρειάζεστε και που σας αξίζει.

Αυτό μπορεί να γίνει μέσω μιας ομάδας αυτοβοήθειας για φροντιστές, μέσω των φίλων σας ή ακόμα και μέσω ενός επαγγελματία (προσωπικός γιατρός, ψυχολόγοι, ψυχίατροι).

Συμβουλή 2: Αποφύγετε να κάνετε πράγματα αντί για τον άλλον

Μπορεί να είναι δελεαστικό να αναλαμβάνετε πράγματα αντί για το άτομο με κατάθλιψη. Για παράδειγμα, μπορεί να μπείτε στον πειρασμό να του κάνετε τα ψώνια επειδή εκείνο αδυνατεί να βγει έξω ή φοβάται το πλήθος.

Περιστασιακά, αυτό μπορεί να ανακουφίσει το άτομο που υποφέρει. Αλλά ο κίνδυνος είναι να δημιουργηθεί μια σχέση εξάρτησης μεταξύ εκείνου και εσάς. Αυτό ισχύει ακόμα περισσότερο εάν έχετε το σύνδρομο του σωτήρα!

Έτσι, θα εξαντληθείτε ενώ ταυτόχρονα διακινδυνεύετε να τροφοδοτήσετε άθελά σας ένα αίσθημα αδυναμίας και ανημποριάς στον άνθρωπο με κατάθλιψη. Αν το άτομο προσπαθεί ενεργά να βελτιωθεί, μπορείτε να το στηρίζετε και να το βοηθάτε κατά διαστήματα.Αν όμως δεν κάνει το ίδιο προσπάθεια για τον εαυτό του, τότε οι δικές σας προσπάθειες κινδυνεύουν να αποδειχθούν μάταιες.

Γιατί ένα άτομο με κατάθλιψη βρίσκεται σε άρνηση;

Γιατί ένα άτομο που πάσχει από κατάθλιψη αρνείται να αναγνωρίσει τη δική του ασθένεια;

Η άρνηση ως προσωρινό στάδιο

Η άρνηση δεν είναι ιδιοτροπία αλλά ένας μηχανισμός άμυνας απέναντι στην κατάθλιψη. Είναι μια ασυνείδητη στρατηγική ψυχολογικής προστασίας.

Όταν κάποιος έρχεται αντιμέτωπος με μια πραγματικότητα που βιώνεται ως αφόρητη, η άρνηση λειτουργεί σαν ένα προστατευτικό «φίλτρο» που κρατά σε απόσταση την απειλητική πληροφορία. Το άτομο θέτει προσωρινά αυτή την αντίληψη στο περιθώριο. Με άλλα λόγια, του δίνεται ο χρόνος που χρειάζεται για να ενεργοποιήσει τους εσωτερικούς του πόρους. Θα αντιμετωπίσει τον συναισθηματικό πόνο όταν νιώσει έτοιμο.

«Υπάρχουν ψυχίατροι και ψυχολόγοι που είναι εκεί για να μας βοηθήσουν [ως άτομα με κατάθλιψη]. Στην αρχή ήμουν αντίθετος με την ψυχιατρική και με τα φάρμακα. Γιατί αυτό σήμαινε να παραδεχτώ ότι είχα ξεπεραστεί από τον ίδιο μου τον εαυτό, ότι δεν μπορούσα πια να διαχειριστώ τη ζωή μου.»

– Μαρτυρία του Raphaël

Αποφυγή του άγχους του αγνώστου

Η αναγνώριση της καταθλιπτικής κατάστασης σημαίνει την αποδοχή μιας βαθιάς αβεβαιότητας. Αυτό εγείρει παραλυτικά ερωτήματα: «πώς να βγω από αυτό;» ή «θα μείνω έτσι για πάντα;».Η άρνηση προσφέρει μια ψευδαίσθηση ασφάλειας, αποφεύγοντας την αντιπαράθεση με αυτά τα αγχωτικά ερωτήματα.

Επιπλέον, η κατάθλιψη συνδέεται συχνά με οδυνηρές εμπειρίες ή εσωτερικές συγκρούσεις. Η αποδοχή της ασθένειας μπορεί να σημαίνει το άνοιγμα ενός κουτιού της Πανδώρας φέρνοντας στην επιφάνεια τραυματικές μνήμες ή καταπιεσμένα συναισθήματα. Η άρνηση λειτουργεί τότε σαν ένα τείχος προστασίας απέναντι σε αυτή την παλιά οδύνη, που θεωρείται αδύνατο να διαχειριστεί στο παρόν.

Τι είναι η κατάθλιψη;

Η κατάθλιψη είναι μια πραγματική νόσος, επομένως δεν είναι έλλειψη θέλησης.

Όταν κάποιος βρίσκεται σε κατάθλιψη, υπάρχει μια απορρύθμιση στον εγκέφαλό του όσον αφορά την επικοινωνία μεταξύ των νευρώνων. Αυτή η απορρύθμιση επηρεάζει την παραγωγή και τηn επαναπρόσληψη βασικών νευροδιαβιβαστών, όπως η σεροτονίνη, η νοραδρεναλίνη και η ντοπαμίνη. Αυτοί οι νευροδιαβιβαστές είναι υπεύθυνοι για την εξισορρόπηση και τη διαχείριση του ύπνου, της όρεξης, της διάθεσης, του κινήτρου… Μια έλλειψη αυτών των ουσιών στον εγκέφαλο τον θέτει σε κατάσταση «υπολειτουργίας».

Οι θεραπείες για τις διάφορες μορφές κατάθλιψης στοχεύουν συχνά στην αποκατάσταση αυτής της ισορροπίας. Περιλαμβάνουν διάφορες κατηγορίες αντικαταθλιπτικών, όπως οι επιλεκτικοί αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης (SSRIs), οι οποίοι δρουν αυξάνοντας την ποσότητα αυτών των χημικών αγγελιαφόρων.

Όμως και άλλες θεραπείες φαίνονται πολύ υποσχόμενες… όπως ο χορός! Μια μετα-ανάλυση που δημοσιεύθηκε το 2024, η οποία ανέλυσε 218 κλινικές δοκιμές, αποκάλυψε ότι ο χορός θα μπορούσε να είναι ένα ισχυρό αντικαταθλιπτικό και θα μείωνε τα συμπτώματα της κατάθλιψης περισσότερο από άλλες σωματικές δραστηριότητες, ή ακόμα και από ορισμένα αντικαταθλιπτικά. Ωστόσο, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι απαιτούνται περαιτέρω μελέτες προτού θεωρήσουμε τον χορό ως αυτόνομη θεραπεία.

Τα 9 συνήθη συμπτώματα της κατάθλιψης

Ακολουθούν 9 συχνά συμπτώματα σε άτομα με κατάθλιψη, όπως αναφέρονται στο Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο Ψυχικών Διαταραχών:

Καταθλιπτική διάθεση στο μεγαλύτερο μέρος της ημέρας (θλίψη, αίσθημα κενού, απελπισία).
Έντονη μείωση του ενδιαφέροντος ή της ευχαρίστησης για όλες ή σχεδόν όλες τις δραστηριότητες (ανηδονία).
Σημαντική απώλεια ή αύξηση βάρους ή αλλαγές στην όρεξη.
Αϋπνία ή υπερυπνία σχεδόν καθημερινά.
Ψυχοκινητική διέγερση ή επιβράδυνση (διαπιστωμένη από άλλους).
Κόπωση ή απώλεια ενέργειας σχεδόν καθημερινά.
Αίσθημα αναξιότητας ή υπερβολική ή αδικαιολόγητη ενοχή.
Μειωμένη ικανότητα σκέψης ή συγκέντρωσης ή αναποφασιστικότητα.
Επαναλαμβανόμενες σκέψεις θανάτου, επαναλαμβανόμενος αυτοκτονικός ιδεασμός χωρίς συγκεκριμένο σχέδιο, απόπειρα αυτοκτονίας ή συγκεκριμένο σχέδιο αυτοκτονίας.

Η διάγνωση της κατάθλιψης γίνεται από ψυχίατρο. Ωστόσο, το οικείο σας πρόσωπο μπορεί σε πρώτη φάση να επισκεφθεί έναν γενικό γιατρό εάν αυτό είναι πιο αποδεκτό για εκείνο. Ο γενικός γιατρός θα κάνει έναν συνολικό έλεγχο υγείας προκειμένου να το κατευθύνει στο κατάλληλο πρόσωπο.

👋 Σημαντικό: Η κατάθλιψη δεν εκδηλώνεται με τον ίδιο τρόπο σε όλους. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τους άνδρες.

Η κατάθλιψη στο ανδρικό φύλο: πιο «θορυβώδη» συμπτώματα

Σε περιπτώσεις κατάθλιψης σε έναν άνδρα, είναι συχνό να συναντάμε πιο «θορυβώδη» συμπτώματα όπως:

Ευερεθιστότητα
Θυμός
Επιθετική συμπεριφορά
Κατάχρηση ουσιών, όπως αλκοόλ ή ναρκωτικά
Και παραδόξως, υπερδραστήρια σεξουαλικότητα, καθώς η επίδειξη σεξουαλικής ζωτικότητας μπορεί να εκφράζεται για να καλύψει στην πραγματικότητα μια χαμηλή αυτοεκτίμηση.

Είναι σημαντικό να το γνωρίζουμε αυτό, διότι αυτά τα συμπτώματα είναι πολύ διαφορετικά από εκείνα που αναφέρονται επί του παρόντος στο Διαγνωστικό Εγχειρίδιο Ψυχικών Διαταραχών.

Αυτή η απόκλιση των συμπτωμάτων οφείλεται εν μέρει στα κοινωνικά πρότυπα της αρρενωπότητας που εμποδίζουν ορισμένους άνδρες να δείξουν σημάδια τρωτότητας. Έτσι, βρίσκονται πιο εύκολα σε άρνηση και συγκαλύπτουν τη δυσφορία τους.

Σχετικά με τη Συγγραφέα και το Έργο

Σχετικά με τη συγγραφέα: Το άρθρο συντάχθηκε από τη Margaux Damain, ιδρύτρια του Sous le tapis και αρθρογράφο με εξειδίκευση στην ψυχική υγεία. Η Margaux βασίζεται σε επιστημονικές μελέτες (συστηματικές ανασκοπήσεις και μετα-αναλύσεις), καθώς και σε έργα ψυχιάτρων και ψυχολόγων για να καταστήσει προσιτή τη γνώση γύρω από την ψυχική ευεξία. Μετατρέπει τις εργασίες των ειδικών σε περιεχόμενο κατάλληλο για το ευρύ κοινό. Στόχος της; Ο εκδημοκρατισμός της ψυχικής υγείας και η ενθάρρυνση όλων μας να φροντίζουμε τον εαυτό μας.

Το άρθρο αυτό χρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση, στο πλαίσιο του έργου ComPASSION is sexy, ενός προγράμματος Erasmus+ για την ευαισθητοποίηση στην ψυχική υγεία.